Commodore 64 — komputer, na którym Elon Musk napisał i sprzedał swoją pierwszą grę

1984 rok, 12-letni Elon Musk pisze Blastar w BASIC-u i sprzedaje grę magazynowi za 500 dolarów. C64 był też pierwszym komputerem Bartka.

---

W 1984 roku w Pretorii (Republika Południowej Afryki) dwunastoletni chłopiec o imieniu Elon napisał na Commodore 64 grę Blastar — strzelankę kosmiczną w 167 liniach kodu BASIC. Sprzedał ją magazynowi „PC and Office Technology" za 500 dolarów amerykańskich (równowartość około 1500 USD w 2026 roku).

To była pierwsza gra Elona Muska. Pisał ją na Commodore 64 — tym samym modelu komputera, który mamy w naszej gablocie w Karpaczu.

Blastar — co to za gra

Strzelanka kosmiczna w stylu typowych „shoot 'em up" z lat 80. Sterujesz statkiem kosmicznym, musisz zniszczyć statek alienów przewożący śmiertelnie niebezpieczne H-bomby i bomby Status Beam Machines. Tak, naprawdę — to jest oryginalny opis fabuły z magazynu z 1984. Bomby Status Beam Machines. Dwunastoletni Musk wymyślił to.

Gra trwa kilka minut, ma trzy poziomy trudności, używa znaków ASCII na ekranie z dodatkową grafiką wektorową. Naprawdę prosta gra, ale działa, jest grywalna, ma punktację. Magazyn ją kupił — to wystarczyło, żeby Elon poczuł, że można zarabiać kodem.

W 2015 roku — gdy Musk już był znany jako CEO Tesli i SpaceX — kod Blastara został odnowiony i można go zagrać w przeglądarce internetowej. Pojedyncze osoby przeszły go i pokazują screeny w mediach społecznościowych. Ciekawostka, że Tesla i SpaceX zaczęły się od strzelanki na C64.

Dlaczego C64 to był komputer epoki

Commodore 64 sprzedał się 17 milionów egzemplarzy w latach 1982-1994. To czyni go najlepiej sprzedającym się modelem komputera w historii. Powody:

• Cena — początkowo $595, później spadła poniżej $200. Tańszy niż Apple II i IBM PC.
• Pamięć — 64 KB RAM (stąd nazwa). W 1982 to było dużo dla domowego komputera.
• Procesor MOS 6510 — wariant 6502, ten sam co w Atari 800. Procesor był prosty, ale sprawny.
• Układ dźwiękowy SID — legendarny, do dziś używany przez muzyków retro. Najlepszy procesor dźwięku w domowych komputerach lat 80.
• Kasety i dyskietki — sprzęt obsługiwał zarówno kasety magnetofonowe (tańszy nośnik), jak i dyskietki 5,25 cala (szybszy nośnik).
• Tysiące gier — biblioteka C64 to ponad 10 000 tytułów. Od Giana Sisters i Boulder Dash, przez Maniac Mansion, M.U.L.E., aż po Bard's Tale i Wasteland.

Dlaczego C64 to był mój komputer

Bartek (autor tego tekstu) dostał Commodore 64 od rodziców w drugiej połowie lat 80. To był jego pierwszy komputer. Pierwszą grę widział u kuzyna na Atari (River Raid). Pierwszego prawdziwego sprzętu w domu nigdy się nie zapomina.

W komplecie z C64 dostałem magnetofon (Datasette). Trochę później rodzice dorzucili kartridż TURBO — który przyspieszał wczytywanie gier z kasety. Świętym Graalem każdego polskiego dziecka grającego z kasety w latach 80. był właśnie kartridż TURBO. Czas wczytywania spadał z 7 minut do 2.

Listę gier, w które grałem na C64, mogę wyrecytować z pamięci:

• Giana Sisters — niemiecki klon Mario, w Polsce dostępny pirackim obrotem (zachodnia kopia była niewidziana).
• Boulder Dash — kopiesz diamenty.
• Rick Dangerous — Indiana Jones na 8 bitów. Mój ulubiony.
• Dizzy — przygodówka z mówiącym jajkiem.
• Bruce Lee — bicie i platformówka.
• Montezuma's Revenge — eksploracja świątyni.
• Pit Stop 2, Out Run 2 — wyścigi.
• Spy vs Spy — split screen, dwóch graczy.
• Archon, Operation Wolf, Arkanoid, Creatures, Fox Fights Back — i jeszcze setka innych.

Próbowałem też pisać programy w BASIC-u. Byłem na to za mały. Programowanie wróciło do mnie wiele lat później — z powodzeniem.

Ja i Elon Musk uczyliśmy się tego samego

To jest najfajniejsza paralela tej historii. W tym samym czasie, w którym 12-letni Elon Musk pisał Blastara w Pretorii, ja w Polsce kładłem palce na klawiaturze C64 i próbowałem zrozumieć, czemu mój PRINT czasem działa, a czasem nie. Nie napisałem własnej gry, nie sprzedałem nic za 500 dolarów. Ale uczyliśmy się tego samego sprzętu, w tym samym roku, na dwóch różnych kontynentach.

C64 to komputer egalitarny. Polska 1985, RPA 1984, USA 1986, Niemcy 1983 — wszędzie to samo pudło, te same gry, ten sam BASIC, te same kasety. Jedna z pierwszych prawdziwie globalnych platform.

Co konkretnie mamy w Karpaczu

W naszej gablocie:

• Commodore 64 w pełnym komplecie — z magnetofonem Commodore 1530 (C2N) Datasette, który mamy oddzielnie w bazie eksponatów.
• Drugi C64 w magazynie.
• Commodore plus/4 (1984-1985) — niskobudżetowa wersja Commodore.
• Commodore 16 (od 1984) — jeszcze tańsza wersja.
• Commodore CDTV (w magazynie) — eksperymentalna konsola Commodore z napędem CD (1991, porażka rynkowa).

Plus Amigi: Amiga 500 (1987), Amiga 600 (1992), Amiga 1200 (w magazynie). To jest naturalna kontynuacja — gdy C64 schodził z półek, Commodore wprowadził Amigę.

Notatka o pierwszym komputerze Muska

Jest jedna gwiazdka: pierwsza maszyna Elona Muska to nie był C64, ale Commodore VIC-20 z 1980 roku. Musk dostał VIC-20 jako 9-latek, uczył się na nim BASIC. Blastar napisał na C64, gdy rodzina kupiła nowszy komputer.

VIC-20 nie mamy w naszej kolekcji — to jest jedyna luka w naszej linii Commodore. C64 mamy. Jeśli kiedyś trafi się dobry egzemplarz VIC-20, sprowadzimy.

Pełna lista 15 pierwszych · Cennik · Bilet Dwa Muzea

— Bartek, Muzeum Konsol Gier Video w Karpaczu